السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )

229

تحرير الوسيله ( فارسى )

مسأله 14 - اگر عرض راهى كه رفت و آمد در آن مىشود بيشتر از هفت ذراع شود در سبيل شده براى كسى قطعاً جايز نيست كه بيشتر از هفت ذراع را بگيرد و احيا و تملك نمايد و اما در غير سبيل پس در جواز احياى زيادى و عدم آن دو وجه است كه وجيه‌ترين آن‌ها عدم جواز است ، مگر آن‌كه از زيادى اعراض شده باشد . مسأله 15 - از مشتركات مسجد است و مسجد از مرافق مسلمين است كه عموم مسلمين در آن شريك مىباشند و همهء آن‌ها در استفاده از آن مساوى هستند ، مگر به آنچه كه مناسب آن نيست و شارع مقدس از آن نهى كرده است مانند توقف جنب در مسجد و مانند آن . بنا بر اين اگر كسى براى نماز يا عبادت يا قرائت قرآن يا دعا ، بلكه تدريس يا وعظ يا فتوا دادن و غير اين‌ها ، به جايى از مسجد سبقت بگيرد كسى حق برخيزاندن او را ندارد ؛ چه فرد سابق با فرد مسبوق ، در غرض مساوى باشند يا در آن اختلاف داشته باشند ، پس كسى هر غرضى داشته باشد حق ندارد كسى را كه به جايى از مسجد سبقت گرفته و داراى هر غرضى باشد ، مزاحمت نمايد . البته بعيد نيست كه نماز جماعت يا فرادا بر اغراض ديگر مقدم باشد ، پس اگر جلوس فرد سابق به منظور قرائت يا دعا يا تدريس باشد و كسى بخواهد كه در آن مكان نماز جماعت يا فرادا بخواند بر فرد سابق واجب است كه جا را براى او خالى كند ، البته سزاوار است كه اين مقيد بشود به جايى كه انتخاب اراده كنندهء نماز در آن مكان ، به مجرد خواهش نفس نباشد ، بلكه يا به خاطر انحصار محل نماز در آن يا به خاطر غرض راجح دينى باشد مانند ملحق شدن به صف‌هاى نماز جماعت و مانند آن . و ليكن اصل مسأله در جايى كه جلوس شخص سابق به خاطر عبادت مانند دعا و قرائت باشد نه به خاطر مجرد تفريح و استراحت ، خالى از اشكال نيست ، پس ترك احتياط براى فرد مسبوق به عدم مزاحمت و براى شخص سابق به خالى نمودن جا براى او در آن سزاوار نيست . و ظاهر آن است كه نماز فرادا با نماز جماعت مساوى مىباشد ، پس دومى اولويتى بر اولى ندارد ، بنا بر اين كسى كه به جايى از مسجد جهت نماز فرادا سبقت بگيرد ، كسى كه مىخواهد جماعت بخواند حق ندارد او را مزاحمت نمايد اگر چه در صورتى كه جاى ديگرى براى فرد سابق پيدا شود بهتر است كه جا را براى او خالى كند و نبايد منّاع خير از برادرش باشد .